حدیث حوزه

حدیث حوزه

مطالعات حدیث از منظر آیت الله میرباقری؛ مقدمات، سیر، آفات و افق‌ها

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری علوم و معارف نهج البلاغه دانشگاه قرآن و حدیث، قم، ایران (نویسنده مسئول).
2 دانشجوی دکتری علوم قرآن و حدیث دانشگاه قرآن و حدیث؛ قم، ایران.
چکیده
ضرورت پرداختن به سیر مطالعاتی حدیث در عصر حاضر، امری مورد اتفاق و پذیرفته‌شده است. آیت‌الله میرباقری، از استادان برجسته فقه و حدیث حوزه علمیه قم، بر این باورند که مقدماتی همچون «توجه به ویژگی‌های کلام اهل‌بیت (ع)»، «رعایت تقوای الهی تا رسیدن به مقام عباد ممتحَن»، «فراگیری علوم پایه»، «عبور از مبانی و اصطلاحات علوم غیرحوزوی» و «توجه به اهداف و غایات حدیث‌خوانی» در آغاز این مسیر ضروری است. ایشان، سه مرحلۀ «انس و کثرت تلاوت همراه با ادب حضور»، «آشنایی با متون» و «پژوهش» را در محوریت آثار حدیثی همچون الکافی، آثار شیخ صدوق و بحارالأنوار به‌عنوان سیر مطالعاتی پیشنهادی معرفی کرده‌اند. همچنین، آسیب‌هایی همچون «سطحی‌نگری یا تعمق بی‌ضابطه»، «نگاه جزیره‌ای به معارف»، «غفلت از نیازهای روز جامعه مؤمنان»، «انکار سایر علوم یا حاکم‌سازی آنها بر فهم حدیث» و «عجله و شتابزدگی» را از جمله آفات این مسیر برشمرده‌اند. آیت‌الله میرباقری سه افق راهبردی را برای حدیث‌پژوهی ترسیم می‌کنند: «تدوین موسوعه‌های روایی نو در مقیاس برنامه‌ریزی اجتماعی»، «اعتبارسنجی روایات با بهره‌گیری از ظرفیت‌های نوین» و «تفقه جامع در سطح ادارۀ جامعۀ مؤمنان». تحقیق حاضر، بر پایۀ روش تحلیلی-توصیفی و با استناد به دیدگاه‌های مکتوب و شفاهی ایشان تدوین گردیده است.
 
کلیدواژه‌ها