جری و تطبیق، به‌عنوان قاعده‌ای تأویلی، از مؤلفه‌های بنیادین در سنت تفسیر روایی امامیه به شمار می‌آید و ریشه در ویژگی جهان‌شمولی و جاودانگی قرآن دارد. باتوجه‌به اهمیت قاعده «جری و تطبیق» در تفاسیر شیعه و تنوع مصادیق آن‌ها، استخراج روایات جری از منابع روایی و گونه‌شناسی آن‌ها اهمیت می‌یابد. سؤال اصلی این پژوهش آن است که روایات جری در سوره‌های نبأ، نازعات، عبس و تکویر به چه گونه‌هایی قابل‌تقسیم هستند؟ پژوهش به روش توصیفی - تحلیلی و با بهره‌گیری از الگوی شش‌گانه مبتنی بر دو محور «سطح دلالت آیه» و «حضور مصداق در زمان نزول یا گذر زمان» انجام شد. با جست‌وجوی جامع در منابع معتبر روایی امامیه ۱۸ روایت دارای شاخصۀ جری استخراج گردید. نتایج نشان می‌دهد این روایات به شش گونه متمایز تقسیم می‌شوند: ۱. مصداق اطلاق یا عموم آیه در زمان نزول ۲. مصداق اتمّ اطلاق یا عموم آیه در زمان نزول ۳. مصداق اطلاق یا عموم آیه در گذر زمان ۴. مصداق اتمّ اطلاق یا عموم آیه در گذر زمان ۵. مصداق باطنی در زمان نزول ۶. مصداق باطنی در گذر زمان. یافته‌ها نشان می‌دهد گونه «مصداق باطنی در گذر زمان» با ۸ روایت بیشترین فراوانی را داشته‌اند. روایات این‌گونه عمدتاً ناظر به تطبیق‌های باطنی فراتاریخی در حوزه معارف مهدوی، ولایت اهل‌بیت (ع) و مسائل آخرالزمانی می‌باشد. این یافته، نقش‌برجسته قاعده جری در کشف لایه‌های عمیق قرآن و تبیین جایگاه هدایتی اهل‌بیت (ع) را آشکار می‌سازد و به فهم پویاتر این سوره‌ها کمک شایانی می‌کند.